سید محمدطاهر هاشمی
سید محمد طاهر سیدزاده هاشمی (زاده1294دولت آباد روانسر - درگذشته 2تیر ماه1370، کرمانشاه)،، شاعر، خوشنویس، عالم و مورخ سرشناس کُرد ایرانی بود. وی در روستای دولت آباد روانسر از خانواده اهل علم و عرفان چشم به جهان گشود.
![]()
در شعر «طاهر» تخلص میکرد. ایشان فرزند سید قیدار هاشمی ملقب به سید الدوله است. خاندان وی از سلسله سادات برزنجی(برزنجه) است. جدش شیخ رسول سولهای برزنجی در حدود سال ۱۲۴۷ ه. ق به ایران آمده و عاقبه العمر در دولت آباد روانسر جایگزین میشود. و مدرسه علوم دینی دولت آباد را بنا مینهد. ابتدا نزد خاتون مریم همسر مرحوم سید عارف لونی شروع به قرآن خواندن و تحصیل میکند هم چنین نزد سید عارف – ملا محمد رحیم روحانی سنندجی – سید شریف کردستانی – استاد بدیع الزمان مهی سنندجی – ونیز عالم شهیر کردستان استاد شیخ حبیب الله روحانی کاشتری پدر مرحوم بابا مردوخ روحانی و مرحوم والدش درس خوانده و به تعلیم علوم معقول و منقول پرداخته. بعد از فوت پدر، مسئولیت اداره و سرپرستی مدرسه علمیه و تکیه دولت آباد را به عهده میگیرد. اشعار و مقالات خود را برای چاپ در مجله کردی «گلاویژ» با امضا طاهر کرمانشاهی ارسال میکرد مدتی با بخش کردی رادیو همکاری میکرد و برنامههای ادیبی و تاریخی کردی و فارسی من جمله گلزار ادب/ هه وارگهٔ دلان و مردان و زنان کردو... نوشته واجرا مینمود. استاد در علوم اسلامی، ادبیات عرب، تاریخ اسلام و... خوشنویسی صاحب نظر بودند. خط نسخ سبک عثمانی را در نهایت زیبایی مینوشت کتاب قرآن کریم، صحیفه سجادیه، دلایل الخیرات و... را با خط نسخ خود نوشتهاند. اشعارش به کردی و فارسی بیشتر جنبه عرفانی و مناجات داشت. در مهر ماه سال ۱۳۷۵ کنگرهای در بزرگداشت سید طاهر هاشمی و اساتیدی دیگر من جمله هیمن، هه ژار، قانع و... به مدت ۳ روز در شهر سنندج با شرکت حدود ۱۰۰۰ مهمان ایرانی و خارجی برگزار گردید. در سال ۱۳۷۸ همچنین همایشی تحت عنوان بزرگداشت استاد سید طاهر هاشمی از سوی مرکز نشر فرهنگ و ادبیات کردی وبا همکاری ادره ارشاد استان کرمانشاه در روزهای ۱۱ و ۱۲ آذر ماه با حضور مهمانان ایرنی و خارجی برگزارشد.
حضور در رادیو کردی کرمانشاه
درسال ۱۳۵۰ به همکاری با رادیو کردی کرمانشاه و قصرشیرین دعوت گردید. حاصل این همکاری پربار که تا هنگام تعطیلی این رادیو در سالهای پس از انقلاب ادامه داشت، نوشتن و تهیه برنامههای فوق العاده وزین و پر طرفدار به زبان کردی بود. وی با نوشتن و اجرای برنامههایی چون هه وار گهٔ دلان-گلزار ادب-مردان و زنان نامدار کرد-عرفان و عرفا در غرب ایران بر شهرتش در سرتاسر کردستان ایران و عراق افزوده گردید. سید طاهر با مجمع علمی کرد در بغداد ارتباط و مستمرا مورد مشاوره با آن آکادمی بود.
آشنایی با چهرههای سرشناس
وی با بسیاری از چهرههای سرشناس ومعروف دوستی و مراوده و مکاتبه مستمر داشت.. از جمله این افراد: دکترکریم سنجابی دکتر ابوالقاسم انجوی شیرازی دکتر سید جعفر شهیدی دکتر بهرام فرهوشی ماموستا ملا عبدالکریم مدرس و... هستند.
آثار و تالیفات
۱-دیوان و غزلیات فارسی
۲-دیوان و غزلیات کردی
۳-مجموعهٔ شعر کردی «هه وار گهٔ دلان»
۴-مناقب اهل بیت از دیدگاه اهل سنت.
۵-مولانا خالد و طریقت نقشبندی
۶-خوشنویسی دلائل الخیرات
۷-کتابت و خوشنویسی قرآن کریم به خط نسخ سبک عثمانی
۸-کتابت و خوشنویسی صحیفه سجادیه
۹-عروض و بدیع وقافیه به زبان کردی
۱۰-دلائل الخیرات و مجموعه ادعیه اهل سنت-خوشنویسی
۱۱-مجموعهٔ گنجواره شعر ونثر کردی هه وارگهٔ دلان برای رادیو کردی کرمانشاه
۱۲-منظومه شیوا و مهدخت
۱۳-لیلی و مجنون به زبان کردی سروده خود استاد.
۱۴-منبع الانوار در احوال و حالات سیدشیخ حسن برزنجی معروف به پیر قره چی وار.
۱۵-تصحیح دیوان شاعران بزرگ کردستان از جمله مولوی کرد- ملا مصطفی بیسارانی و میرزا محمد(ولی دیوانه)
۱۶-تصحیح خسرو شیرین خانای قبادی و سرایش ناقص آن.
۱۷-گرد آوری و تصحیح دیوان شاعر بزگ کرد مولوی(سید عبدالرحیم تایجوزی)
۱۸-خوشنویسی و کتابت قرآن کریم
۱۹-گرد آوری و تصحیح دیوان شاعر بزرگ کرد ملا مصطفی بیسارانی
۲۰-نگاهی به تاریخچه نقشبندیه در کردستان به انضمام گلچینی از سرودههای شاعر فارسی سرای کرد "وفاً
۲۱-مناقب و فضائل سید شیخ عبدالقادر گیلانی(غوث الاعظم)
۲۲-تصحیح و گردآوری و خوشنویسی مناجات نامه غلامرضا خان ارکوازی
۲۳-خوشنویسی و مقدمه و نظارت بر جلد اول حدیقه سلطانی چاپ ۱۳۶۴
۲۴-سه هفت بند، از سه شاعر خانای قبادی، سید وجیه الدین هاشمی، سیدمحمد طاهر هاشمی چاپ امیر کبیر ۱۳۶۲
۲۵-و دهها رساله ومقاله ادبی- تاریخی-دینی و عرفانی
خوشنویسی
وی از خطی خوش و بسیار زیبا بهره مند بود. سبک وی در خط نسخ و در سبک عثمانی بود. هنگام در گذشت او انجمن خوشنویسان مرگ آخرین بازمانده و استاد مسلم خط نسخ سبک عثمانی را تسلیت گفت
درگذشت
سید محمد طاهر هاشمی در دوم تیرماه ۱۳۷۰ شمسی در سن ۷۶ سالگی مصادف با عید قربان در کرمانشاه وفات نموده و با تجلیل فراوان و تشییع کم نظیر در دولت آباد روانسر در جوار نیاکان خود به خاک سپرده شد.
منابع
تاریخ تصوف در کرمانشاه-تالیف محمد علی سلطانی(صفحات ۲۶۸ تا ۲۷۶)
تاریخ تسنن در کرمانشاه-تایف محمد علی سلطانی
مجموعه مصاحبههای «میراث ماندگار» کیهان فرهنگی سال سوم و چهارم شماره ۱۳۶۵/۲
کتاب حدیقهٔ سلطانی تالیف محمد علی سلطانی جلد دوم-بهار ۱۳۶۹-مرکز نشر فرهنگ و هنر ادبیات کردی
«مناجات نامه» به کوشش اسماعیل ططری و با خط و خوشنویسی استاد سید طاهر هاشمی
«سه هفت بند» به کوشش مرحوم سید محمد فاتح سیدزاده هاشمی وبه خط و خوشنویسی استاد سید محمد طاهر هاشمی-موسسه انتشارات امیر کبیر-تهران ۱۳۶۵
تذکره مختصر شعرای کرمانشاه وانجمنهای ادبی-مطبوعات-تالیف باقر شاکری-(صفحه ۷۹)
گلزار شاعران کردستان-تالیف عبدالحمید حیرت سجادی (صفحه۱۷۵)
باغ هزارگل-تذکره سخنوران کرمانشاه-تالیف فرشید یوسفی صفحه ۴۳۲
مجله سروه- سال هفتم-شماره۶۰-تیر ۱۳۷۰
مجله ماموستای کورد-شماره ۱۳ زمستان ۱۹۹۱-۱۹۹۲-صفحات ۲۴ و۲۵ چاپ سوئد
مجله «ئاوینه» شماره ۹ سال ۱۳۷۰
مجله سروه-ویژه کنگرهٔ فرزانگان کرد-پائیز ۱۳۷۵-سنندج-
وبگاه محمد علی سلطانی
وبگاه مجله کیهان فرهنگی
سەرچاوە:ویکی پیدیا