وهسێتنامهی پێشهوا قازی محهممهد و وەرگێڕانی بە فارسی
وهسێتنامهی پێشهوا قازی محهممهد و وەرگێڕانی بە فارسی
بسم الله الرحمن الرحیم
نهتهوهی زۆر لێكراو، بێبهشو چهوساوهی كورد! برایانی بهڕێز! له دوایین ساتهكانی ژیاندا بابهتگهلێتان وهك ئامۆژگاری پێ دهڵێم.
ملت مظلوم، محروم و ستمدیده کرد! برادران عزیزم! در آخرین لحظات زندگی مطالبی را بعنوان نصیحت عرض میکنم.
شەهید قازی محەممەد دامەزرێنەری کۆماری مەهاباد
بۆ رهزامهندیی خودا دهست له دوژمنیی یهكتر ههڵگرن، یهك بگرنو بۆ پشتیوانی له یهكتر ههڵسن، له بهرابهر دوژمندا راوهستن، خۆتان به نرخێكی كهم به دوژمنهكان مهفرۆشن. دوژمن تهنیا بۆ گهیشتن به قازانجهكانی ئێوهی دهوێ. پاش ئهوه ئیتر زیاتر له تڵپهیهك نین.
بخاطر خدا از دشمنی یکدیگر دست بردارید، متحد شوید و به حمایت یکدیگر برخیزید. در برابر دشمن بایستید، خود را به ثمن بحس به دشمنان نفروشید. دشمن تنها برای دستیابی به منافع خود شما را میخواهد. پس از آن شما دیگر تفالهای بیش نیستید.
دوژمنانی نهتهوهی كورد زۆرن، زۆردان، نامهردو بێویژدانن، رازی سهركهوتنی ههر نهتهوهیهك یهكیهتییو پێكهوه بوونه. ئازادیی نهتهوهیهك پێویستی به پشتیوانیی گشت نهتهوهكهیه، نهتهوهی یهكنهگرتوو ههمیشه له ژێر دهسهڵاتدایه.
دشمنان ملت کرد بسیارند، ظالمند، بی مروت و بیوجدانند. رمز سربلندی هر ملتی اتحاد و با هم بودن است. آزادی یک ملت، مستلزم پشتیبانی آحاد ملت است. ملت بدون اتحاد، همواره تحت سلطه خواهد بود.
ئێوه نهتهوهی كورد شتێكتان له نهتهوهكانی دیكه كهم نیه. به پێچهوانهشهوه پیاوهتی، غیرهتو ئازایهتیی ئێوه فره زۆرتره.ئهو نهتهوانهی له بهندی دیلی رزگاریان بووه یهكگرتوو بوونو تهواو.
شما ملت کرد چیزی از ملتهای دیگر کم ندارید، اتفاقاً مردانگی، غیرت و شجاعت شما بسی بیشتر است. ملتهایی که از بند اسارت رستهاند، متحد بودهاند و بس
ئێوهش دهتوانن به یهكگرتووییو هاوپێوهندی زهنجیری دیلێتی پچڕێنن. ئێرهیی، خهیانهتو خۆفرۆشی وهلانێن. ئیتر فریوی دوژمنان مهخۆن. دوژمنی نهتهوهی كورد له ههر تاقمو گرووپو رهنگو رهگهزێك، ههر دوژمنه، بێ بهزهییو ویژدانه.ئێوه لهگیان یهك بهردهدا تا به قازانجهكانی خۆی بگا، به بهڵێنیگهلی درۆزنانه، ئێوه دهخڵهتێنێ.
شما نیز میتوانید با اتحاد و همبستگی زنجیر اسارت را پاره کنید. حسودی، خیانت و خودفروشی را کنار بگذارید. دیگر فریب دشمنان را نخورید. دشمن ملت کرد از هر دسته و گروه و رنگ و نژاد، باز هم دشمن است، بیرحم است وجدان ندارد، شما را بجان هم میاندازد تا به منافع خود دست یابد، با وعدههای دروغین، شما را میفریبد.
له ئیسماعیل ئاغای شكاك تا جهوههرئاغای برایو حهمزهئاغای مهنگوڕو چهندینو چهند قارهمانێكی دیكه، فریوی ئهم زۆرداره مهلعونانهیان خواردو ناپیاوانه شههیدكران. ههموویانیان به قورئانو سوێند فریودا، ئاخر ئهمانه كهی له قورئانو سوێند تێدهگهن، وهفا له لای ئهم كۆمهڵه، شمهكی بازاڕه.
از اسماعیل آقا شکاک تا جوهر آقا برادرش و همزه آقا منگور و چندین و چند قهرمان دیگر، فریب این ظالمان ملعون را خوردند و نامردانه به شهادت رسیدند. همه آنها را با قرآن و قسم فریب دادند آخر اینها کی قرآن و قسم حالیشان است، وفا نزد این جماعت، کالای بازار است.
له رێگهی خوداو بۆ رهزامهندیی ئهو پشتی یهكتر چۆڵ مهكهنو یهكگرتوو بن، دڵنیا بن ئهگهر دوژمن ههنگوێنتان پێبدا، تێكهڵ بهژههره. فریوی سوێنده درۆزنهكانی مهخۆن. ئهگهر ههزار جار سوێند بخۆن دووباره هیچ ئامانجێكیان جیا له لهنێوبردنی ئێوه نیه.
در راه خدا و بخاطر او پشت یکدیگر را خالی نکنید و متحد شوید مطمئن باشید اگر دشمن به شما عسل بدهد، آلوده به زهر است. فریب سوگندهای دروغین را نخورید. اگر هزار بار هم به قرآن، سوگند یاد کنند باز هم هدفی جز نابودی شما ندارند.
له دوایین كاتژمێرهكانی ژیانمدا خودا به شایهتی دهگرم كه له رێگای ئازادیو بهختهوهریی ئێوهدا گیانو ماڵی خۆم بهخت كردو له هیچ ههوڵێك كۆتاییم نهكرد. له لای ئهمانه، كوردبوونی ئێوه تاوانه، سهرو گیانو ماڵو شهرهفی ئێوه له لایان حهڵاڵه.
در آخرین ساعات زندگی خود، خدا را شاهد میگیرم که در راه آزادی و بختیاری شما جان و مال خود را فدا نمودم و از هیچ تلاشی فروگذار نکردم. نزد ایشان، کرد بودن شما جرم است، سر و جان و مال و ناموس شما نزد آنها حلال است.
ئهوان چونكه له گۆڕهپانی شهڕدا ناتوانن له بهرانبهر ئێوهدا راوهستن، ههمیشه هانا بۆ فێڵو تهڵهكه دهبهن. شاو دهستو پێوهندییهكانی به جاران پهیامیان نارد كه بۆ وتووێژ ئامادهنو مهیلی خوێن رشتنیان نیه، بهڵام من دهمزانی ئهوان درۆدهكهن. ئهگهر خهیانهت، خۆفرۆشیو فریوخواردوویی هێندێ له سهرۆك عهشیرهكان نهبووایه، كۆمار هیچكات شكستی نهدهخوارد.
آنها چون در میدان نبرد نمیتوانند رو در روی شما بایستند همواره به حیله روی میآورند. شاه و ایادی او بارها پیغام فرستادند که برای مذاکره آماده هستند و تمایل به خونریزی ندارند اما من میدانستم آنها دروغ میگویند. اگر نبود خیانت، خودفروشی و فریبخوردگی برخی سران عشایر، جمهوری هرگز شکست نمیخورد.
وهسیهت دهكهم منداڵهكانتان فێری زانستو عیلم بكهن. نهتهوهی ئێمه شتێكی له نهتهوهكانی تری جیهان كهم نیه، جیا له زانستو عیلم.فێری زانست بن تا له كاروانی مرۆڤایهتی دوا نهكهون. زانست، چهكی لهنێوبردنی دوژمنانه، دڵنیابن ئهگهر به دوو چهكی یهكیهتیو زانست پۆشته ببن، دوژمنان كارێكیان بۆ ناچێته پێش.
وصیت میکنم فرزندانتان را دانش و علم بیاموزید. ملت ما از دیگر ملل جهان، چیزی کم ندارد الا دانش و علم، دانش بیاموزید تا از کاروان بشریت عقب نمانید. دانش، سلاح نابودی دشمنان است.مطمئن باشید اگر به دو اسلحه اتحاد و دانش مسلح شوید، دشمنان کاری از پیش نخواهند برد.
ئێوه نابێ به مردنی منو براكانو ئامۆزاكانم ترس بچێته دڵتانهوه. هێشتا قارهمانگهلێكی زۆر دهبێ گیان فیدا بكهن تا داری ئازادیی كوردستان بگاته بهرههم. دڵنیام پاش ئێمهش قارهمانگهلێكی دیكه ههن كه فریوبخۆن، بهڵام هیوادارم مهرگی ئێمه ببێته دهرسی عیبرهت بۆ سهرجهم خهباتگیڕانی ئازادیی كوردستان.
شما نباید با مرگ من و برادران و پسرعموهایم ترسی بدل راه دهید. هنوز قهرمانان بسیاری باید جان فدا کنند تا درخت آزادی کردستان به ثمر بنشیند. مطمئن هستم پس از ما نیز هستند قهرمانان دیگری که فریب بخورند، اما امیدوارم مرگ ما درس عبرتی برای تمامی مبارزان رهایی کردستان شود.
وهسیهتێكی دیكهم بۆدڵسۆزانی نهتهوهی كورد ههیه. له خودای گهوره داوای ئازادیی نهتهوهی خۆتان بكهن.
وصیت دیگری برای دلسوزان ملت کرد دارم. از خدای بزرگ، رهایی ملت خود را طلب کنید.
شایهت له خۆتان بپرسن بۆ من سهرنهكهوتم؟ له وهڵامدا دهبێ بڵێم به خودا سهركهوتووی راستهقینه منم. چ نێعمهتێك لهوه سهرتره كه سهرو ماڵو گیانم له رێگای نهتهوهو نیشتمانمدا بهخت بكهم.
شاید از خود بپرسید من چرا پیروز نشدم؟ در پاسخ باید بگویم بخدا پیروز واقعی من هستم. چه نعمتی بالاتر از این که در راه ملت و سرزمینم، سر و مال و جان فدا کنم.
باوهڕ بكهن من جاران داوام له خودا كردوه ئهگهر بمرم به شێوهیهك گیان لهدهست بدهم كه به روومهتی سوورهوه له لای خوداو پێغهمبهرو نهتهوهكهم دا ئاماده بم. وهها مردنێك سهركهوتنی راستهقینهیه.
باور کنید من بارها از خدا خواستهام اگر قرار است بمیرم بگونهای جان بسپارم که با روی سرخ در محضر خدا و رسول و ملتم حاضر شوم. چنین مرگی فتح واقعی است.
خۆشهویستانم! كوردستان، نیشتمانی كوردو ماڵیهتی.
هیچ كهسێك مافی ئێرهییو بهخێڵی نیه ههموو له ماڵی خۆیاندا ئازادن. ههرچی له دهستتان دێ بۆ ئازادیی كورد كۆتایی مهكهن. ئیتر نابێ لهسهر رێگای ئهو كهسانهدا كه بهرپرسایهتی دهگرنه ئهستۆ راوهستن. له بهرد خستنه رێگه دهست ههلَگرنو ئهركهكانتان به باشترین شێوه بهڕێوهببهن.
عزیزانم! کردستان، سرزمین ملت کرد و خانه اوست.
هیچکس حق حسادت و بخل ندارد همه در خانه خود آزادند. هر چه از دستتان برمیآید برای رهایی کرد دریغ نکنید. دیگر نباید بر سر راه کسانی که مسئولیت برعهده قرار بگیرید از سنگپرانی دست بردارید و وظایف خود را بنحو احسن به انجام رسانید.
دڵنیابن براكوردهكهتان له دوژمنی بێگانه زۆر باشتر. ئهگهر من بهپرسایهتیم وهئهستۆ نهگرتبایه ئێستا له پای چێوهی داردا نهبووم و له لای بنهماڵهكهم رۆژهكانم دهبردهسهر، بهڵام ئهركی من، بهرزترین ئامانجم بوو و، تا پێی گیان راوهستام. به هیوای خوداوهندی گهوره، له ئاكامدا بهسهر دوژمناندا سهردهكهون.
مطمئن باشید برادر کرد شما بمراتب از دشمن بیگانه بهتر است. من اگر مسئولیت قبول نمیکردم اکنون در پای چوبه دار نبودم و در کنار خانواده خود ایام میگذراندم، اما وظیفه من، بالاترین هدف من بود و تا پای جان ایستادم. به امید خداوند متعال، سرانجام بر دشمنان پیروز خواهیم شد.
١-بڕواتان به خوداو ماجاو من عندالله و پێغهمبهری ئهكرهم 'ص' ههبێو ئهركه دینییهكانی خۆتان به باشترین شێوه بهڕێوه ببهن.
1ـ به خدا و ما جاء من عندالله و پیامبر اکرم (ص) ایمان داشته باشید و وظایف دینی خود را بنحو احسن بجا آورید.
٢- یهكیهتیو هاوپێوهندی، رهمزی سهركهوتنه. ئێرهییو خۆفریودان وهلابنێنو له وهرگرتنی بهرپرسایهتیو خزمهتكردندا لهگهڵ یهكتر كێبهركێ بكهن.
2ـ اتحاد و همبستگی، رمز پیروزی است. حسادت و خودفریبی را کنار بگذارید و در پذیرش مسئولیت و خدمتگذاری با یکدیگر رقابت کنید.
٣- زانستو ئاگایی خۆتان بهرنهسهرێ تا فریوی دوژمنان نهخۆن.
3ـ دانش و آگاهی خود را ارتقاء دهید تا فریب دشمنان را نخورید.
٤- هیچ كات دوژمن به دۆست مهزانن چونكه دوژمنی نهتهوهو نیشتمانو دینتانه.
4ـ هرگز دشمن را دوست مپندارید چرا که و خصم ملت و میهن و دین شماست.
٥- خۆتان بۆ چهند رۆژ ژیان لهم دنیا لهناوچووهدا مهفرۆشن. مێژوو سهلماندوویه كه دوژمن به چووكهترین بیانوویهك، دهست بۆ كوشتارو سهركوت دهبا.
5ـ برای چند روزه زندگی در این دنیای فانی خود را مفروشید. تاریخ ثابت نموده است که دشمن به کوچکترین بهانهای، مبادرت به کشتار و سرکوب میکند.
٦-خهیانهت به یهكتر مهكهن نه خهیانهتی سیاسیو نه خهیانهتی ماڵیو گیانیو نامووسی خهیانهتكار له لای خوداو گهل رووڕهشهو خهیانهت، له ئاكامدا بۆ خۆی دهگهڕێتهوه.
6ـ به یکدیگر خیانت نکنید نه خیانت سیاسی و نه خیانت مالی و ناموسی، خیانتکار نزد خدا و خلق رو سیاه است و خیانت، سرانجام به خود او باز میگردد.
٧-لهتهك ئهو كهسانهی دا، بێ خهیانهت ئهرك بهڕێوهبردن هاوكاری بكهن. خودای نهخواسته هیچكات مهبنه سیخۆڕی بێگانه.
7ـ با کسانی که بدون خیانت، انجام وظیفه میکنند همکاری نمایید. خدای نکرده هرگز جاسوس بیگانه نشوید.
٨- ئهو شوێنانهی له وهسیهتنامهكهدا ئاماژهم پێ كردون 'مزگهوت، قوتابخانهو نهخۆشخانه' هی خۆتانن، به باشترین شێوه كهڵكیان لێوهرگرن.
8ـ مکانهایی که در وصیتنامه به آنها اشاره نمودم (مسجد، مدرسه، بیمارستان) متعلق به خود شماست. به بهترین نوع ممکن از آن استفاده کنید.
٩- واز له شۆڕش مههێنن تا لهژێردهستهیی دهرباز بن. ماڵی دنیا هیچ نیه، ئهگهر نیشتمانێكتان ههبێ، سهربهخۆیییهكتان ههبێو ماڵو خاكو نیشاتمانتان هی خۆتان بێ، ئهو كات ههموو شتێكتان دهبێ، ههم سامان ههم دهوڵهت، ههم ئابڕو و ههم نیشتمان.
9ـ از قیام دست برندارید تا از سلطه رهایی یابید. مال دنیا هیچ است، اگر سرزمینی داشته باشید استقلالی داشته باشید و مال و خاک و میهن شما متعلق به خود شما باشد، آنگاه همه چیز خواهید داشت، هم مال، هم ثروت، هم دولت هم آبرو و هم میهن.
١٠- گومان ناكهم جیا له مافی خودا 'حق الله'، مافێكی دیكه له ئهستۆم بێ، سهرهڕای ئهمهش ئهگهر كهسێك ههست دهكا قهرزێكی بهلامهوهیه بچێته لای میراتگرانم.
10ـ گمان نمیکنم جز حق الله، حق دیگری برگردن داشته باشم، با وجود این اگر کسی احساس میکند طلبی از من دارد به وارثان من مراجعه کند.
تا دهست نهدهیه دهستی یهكتر، سهركهوتن مسۆگهر نابێ. له یهكتر زۆر مهكهن چونكه خوداوهند دوژمنی زۆردارانه.
تا دست به دست یکدیگر ندهید، فتح میسر نخواهد شد. به یکدیگر ظلم نکنید چون خداوند دشمن ظالمان است.
هیوادرام وتهكانم وهرگرن، خوداوهند ئێوه بهسهر دوژمناندا سهرخات.
امیدوارم سخنان مرا بپذیرید. خداوند شما را بر دشمنان پیروز گرداند.
مراد ما نصیحت بود و گفتیم "مهبهستی ئێمه ئامۆژگاری بوو وتمان"
مراد ما نصیحت بود و گفتیم
حوالت با خدا كردیم و رفتیم "سپاردمان به خوداو رۆیشتین"
حوالت با خدا کردیم و رفتیم
خزمهتگوزاری نهتهوهو نیشتمان قازی محهممهد
خدمتگذار ملت و میهن قاضی محمد
هەزاران سڵاو لەگیانی پاکی پێشەوای گەلی کورد قازی موحەمەدی نەمر
هەزاران سڵاو لەگیانی پاکی سەرۆکی کۆماری کوردستان پێشەوای نەمر
سهرچاوه: كتێبی " قازی محهممهدو كۆمار له ئاوێنهی بهڵگهكان"دا ، بێهزاد خۆشحالی، ١٣٨٠، ههمهدان * زورگێڕدراوی دهقی فارسی "وهصیتنامه قازی محمد"
